Düşünceler ve Sözler, okundukça kendisini daha iyi tanımlayan bir eser. Bu konuda, çok şey söyleme gereği duymuyor; her sözde, okuyucuyu düşünmeye sevk eden, çok yönlü anlam boyutları olduğu kanaatini taşıyoruz.
Eserin bütünlüğü içerisinde sezgi ile aklın, duygusallıkla gerçeklerin izdivacını; toplumsal kabullerdeki iyi-kötü, doğru-yanlış, vb. kavramların sorgulandığını; psikolojik, sosyolojik, tarihi ve kültürel açıdan yapılan tahlillerle, serbest düşüncenin vurgulandığını gördük. Okudukça; aklın kuru ve soğuk gerçeklerinin, bir gönül adamının sıcak solukları ile ısındığını hissettik.
Sözlerden evrensellik, uyarı, ümit, hoşgörü ve sevgi yüklü mesajlar aldık. Kafamızda ve gönlümüzde engin bir düşünce ufku açılırken, pek çok şeyinde değiştiğini fark ettik.
Eserde, isminden anlaşılacağı üzere, düşünen ve üreten bir beyin ile ilhamlara açık olan gönülden süzülmüş hikmetli sözler bulacaksınız. Bu yönü ile eseri, her kültür seviyesindeki insan için bir el altı kitabı olarak takdim ettiğimizde; iddialı konuşmuş olmayız.
Hz. Pir, insan gerçeğine evrensel boyutta yaklaşarak; sevgi, hoşgörü, bağışlama, insanların sıkıntısı ve eziyetlerine şikayetsiz katlanabilme esprisi üzerinde durmuş, insana bakışımıza tevhidi bir anlayış getirmiştir.
Eserde, toplumun tümünü ilgilendiren, sosyal barışı sağlayacak erdemler vurgulanmıştır. Bu yönü ile de eser, fevkalade arınmış ve sade ifadelerle, insani ve realist düşüncelere sahiptir. Sözler, ilk bakışta kolayca anlaşılabilmekle beraber, okuyucunun anlayış ve idrakine göre derinleşen engin anlam boyutları taşır.
İlim, düşünce ve fikir adamları sadece bulundukları toplumun değil, insanlığın müşterek beynidirler. Onlar; sözleri, düşünce ve davranışlarıyla çağının ve çağ ötesinin ışığı ve rehberi olmuşlardır.
Hayatı çeşitli yönleri ile yorumlarken; bütün bu acılara, dertlere, yalnızlığa, vefasızlığa rağmen yaşamanın güzel olduğunu, gülümseyecek bir şeylerin bulunabileceğini, karamsar olmaya gerek duyulmayacağını vurguluyor. Sürekli aydınlık bir ufuk çizip, ümit aşılama gayretini fark ediyorsunuz.
Genellikle eserler, sanatçıların iç dünyalarını ele verecek ipuçları ile doludurlar. Satır aralarında, çizgilerinde ve mısraların arka planında, bir ekranda izler gibi duyguya kapılırsınız. Biz de okudukça insan sevgisi ve hoşgörüye dair yoğun mesajlarla karşılaşırken; geniş ufkuna rağmen üslûbu gibi sade bir insanı, onun sevgi dolu yüreğini, zengin ve temiz bir düşünce dünyasını da görmüş olduk. Hayatın bunca acımasızlığına rağmen gülümseyebilen, ayakları yerde, ancak duygusallığı da yoğun olarak yaşayan yazar, akıl ve gönül uyumu sergiliyor.
Yorum bırakın